در طول تمامِ این سال‌ها و دهه‌ها؛ رود ارس یا همان آراز شاهد فراق مردم ترک ایران و تبدیل شدن به دو جغرافیای مختلف بود. تا جایی که مردم این ناظر و شاهد طبیعی را عامل غیر مستقیم این رنجِ جدایی می‌دانند.